Czym są programy akceleracyjne?

Programy akceleracyjne to inicjatywy skierowane głównie do startupów, które znajdują się na wczesnym etapie rozwoju.

Co istotne, choć programy akceleracyjne często są organizowane przez akceleratory, mogą być również inicjowane przez uczelnie, korporacje czy instytucje publiczne, które wspierają innowacyjne przedsięwzięcia

Ich celem jest przyspieszenie wzrostu i rozwoju przedsięwzięć poprzez zapewnienie kluczowych zasobów, takich jak:

• Mentoring: Wsparcie ze strony doświadczonych ekspertów biznesowych, którzy pomagają rozwijać strategie, unikać błędów i skalować działalność.
• Finansowanie: Dostęp do kapitału w formie grantów, inwestycji equity lub finansowania pre-seed.
• Networking: Możliwość nawiązywania relacji z inwestorami, partnerami biznesowymi i innymi startupami.
• Szkolenia: Programy edukacyjne skupiające się na kluczowych aspektach prowadzenia biznesu, takich jak zarządzanie, sprzedaż, marketing czy rozwój produktu.

Typowy program akceleracyjny trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy i jest skoncentrowany na szybkim i skutecznym rozwiązywaniu problemów biznesowych oraz przygotowaniu startupów do wejścia na rynek lub pozyskania inwestora.

Warto dodać, że akceleratory różnią się od inkubatorów przedsiębiorczości, które zwykle skupiają się na jeszcze wcześniejszym etapie rozwoju startupu. Inkubatory oferują długoterminowe wsparcie, pomagając w budowaniu fundamentów biznesu, podczas gdy akceleratory koncentrują się na szybkim wzroście i komercjalizacji produktu. Startupy uczestniczące w inkubatorach często dopiero opracowują swoje modele biznesowe, natomiast te w programach akceleracyjnych zwykle mają już prototyp lub gotowy produkt i szukają sposobów na jego skalowanie.

Dlaczego programy akceleracyjne są ważne?

1. Przyspieszają rozwój

Dzięki intensywnemu wsparciu, startupy mogą skrócić czas potrzebny na rozwój produktu czy pozyskanie klientów. Mentoring i szkolenia pomagają uniknąć kosztownych błędów oraz skoncentrować się na kluczowych celach biznesowych.

2. Zwiększają szanse na sukces

Statystyki pokazują, że startupy, które uczestniczyły w programach akceleracyjnych, mają większe szanse na przetrwanie oraz zdobycie finansowania w porównaniu do tych, które rozwijały się samodzielnie.

3. Budują sieć kontaktów

Programy akceleracyjne oferują dostęp do unikalnych sieci inwestorów, partnerów biznesowych oraz innych startupów. Takie relacje mogą zaowocować długofalową współpracą i wsparciem.

4. Pozwalają na walidację pomysłu

Dzięki testowaniu produktu w warunkach rynkowych, uczestnicy programów mogą szybko zweryfikować, czy ich pomysł ma potencjał biznesowy, i dokonać niezbędnych zmian.

Jak wybrać odpowiedni program akceleracyjny?

Dobór programu akceleracyjnego zależy od specyfiki startupu, jego branży oraz celów biznesowych. Warto zwrócić uwagę na:

• Dopasowanie do etapu rozwoju: Niektóre programy są skierowane do startupów w pierwszej fazie realizacji swojego pomysłu, inne do firm, które mają już produkt na rynku a także do bardziej rozwiniętych przedsiębiorstw na etapie skalowania. Programy dla starupów skupionych na skalowaniu często koncentrują się na ekspansji międzynarodowej, pozyskaniu inwestorów instytucjonalnych oraz zwiększeniu efektywności operacyjnej. Warto więc dokładnie przeanalizować ofertę, aby wybrać program najlepiej odpowiadający potrzebom firmy.
• Oferowane wsparcie: Kluczowym elementem wyboru programu jest jego oferta dostosowana do specyfiki startupu. Warto zastanowić się, czy dany akcelerator zapewnia nie tylko finansowanie i mentoring, ale także dostęp do zasobów, które mogą przyspieszyć rozwój firmy.

Niektóre programy oferują przestrzeń coworkingową, co sprzyja budowaniu relacji i wymianie doświadczeń między przedsiębiorcami. Inne natomiast koncentrują się na specjalistycznym doradztwie, zapewniając dostęp do ekspertów z zakresu prawa, technologii czy marketingu.

Szczególnie istotne jest wsparcie w pozyskiwaniu inwestorów. Może to obejmować nie tylko organizację spotkań z funduszami venture capital, ale także przygotowanie do rozmów inwestycyjnych, opracowanie skutecznych prezentacji oraz doradztwo strategiczne w zakresie modelu biznesowego i skalowania działalności.

• Długoterminowe korzyści z udziału: Warto również zastanowić się, jakie długoterminowe efekty może przynieść uczestnictwo w danym programie akceleracyjnym. Czy oferowane wsparcie kończy się po zakończeniu programu, czy może startupy mogą liczyć na dalsze doradztwo, pomoc w skalowaniu działalności lub dostęp do społeczności absolwentów? Niektóre akceleratory oferują dodatkowe wsparcie po zakończeniu formalnej części programu, np. pomoc w kolejnych rundach finansowania czy dostęp do wydarzeń branżowych. Dobrze jest sprawdzić, jakie relacje program utrzymuje ze swoimi absolwentami i czy w dłuższej perspektywie może przyczynić się do sukcesu firmy.

Przykład programu akceleracyjnego 

 Startup Booster for Social Impact (Uniwersytet SWPS)

• Ten program skierowany jest do startupów w formie spółek i innych rodzajów prowadzenia działalności gospodarczej w tym NGO: fundacji i stowarzyszeń ​prowadzących działalność gospodarczą nie dłużej niż 5 lat., które realizują projekty o pozytywnym wpływie społecznym lub środowiskowym. Program oferuje kompleksowe wsparcie w trzech głównych ścieżkach:
• Industry Path – umożliwia walidację produktów i usług w rzeczywistych warunkach rynkowych dzięki współpracy z partnerami branżowymi i testowaniu rozwiązania startupu w środowisku wybranego partnera.
• Venture Capital Path – przygotowuje uczestników do pozyskania inwestorów poprzez rozwój strategii finansowania i dopracowanie prezentacji biznesowych we współpracy z wybranym funduszem inwestycyjnym.
• Sector Agnostic Path – wspiera projekty technologiczne i innowacyjne niezależnie od branży, umożliwiając przyspieszenie wprowadzania rozwiązania na rynek.

Program zapewnia uczestnikom:

• Wsparcie finansowe: Możliwość uzyskania do 400 tys. zł netto na rozwój projektu (w Sector Agnostic Path do 200 tys. zł netto).
• Mentoring: Dostęp do ekspertów i mentorów z doświadczeniem w branżach związanych z projektami uczestników.
• Networking: Okazję do nawiązania współpracy z inwestorami, partnerami branżowymi oraz innymi startupami.
• Szkolenia i warsztaty: Specjalistyczne zajęcia rozwijające kompetencje biznesowe i technologiczne uczestników.

Startup Booster for Social Impact wyróżnia się na tle innych programów akceleracyjnych dzięki swojemu skoncentrowaniu na projektach o charakterze społecznym i środowiskowym. To wyjątkowa okazja, by rozwijać innowacje, które mają potencjał realnie zmieniać świat na lepszy.

W ramach programu przewidziano pięć rund naboru, z których ostatnia zakończy się w 2025 roku. To daje uczestnikom możliwość aplikowania w różnych terminach i przygotowania się na każdym etapie programu do skutecznego rozwoju swoich projektów.

Dzięki przemyślanej strukturze, takiej jak trzy ścieżki rozwoju oraz wsparciu finansowemu do 400 tys. zł, ten program stanowi doskonałą szansę dla mikroprzedsiębiorstw, fundacji oraz startupów na rozwinięcie swojego potencjału. Jeśli Twój pomysł biznesowy jest innowacyjny i odnosi się do wyzwań zdefiniowanych w wybranym z 17 celów zrównoważonego rozwoju ONZ, to warto rozważyć uczestnictwo w tej inicjatywie, by maksymalnie wykorzystać oferowane wsparcie i sięgnąć po sukces.

Gdzie szukać programów akceleracyjnych?

Poszukiwanie odpowiedniego programu akceleracyjnego może być wyzwaniem, dlatego warto skorzystać z następujących źródeł:

• Instytucje wspierające przedsiębiorczość: Warto śledzić działalność organizacji takich jak Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) . Można również korzystać z portali branżowych, takich jak Mam Startup czy Startup Wrocław które regularnie organizują i promują programy akceleracyjne dla startupów. Warto śledzić ich strony internetowe i publikacje.
• Akceleratory korporacyjne: Wiele dużych firm prowadzi własne programy wsparcia dla startupów, np. Google for Startups czy Microsoft for Startups.
• Uczelnie wyższe: Polskie uczelnie, takie jak wspomniany Uniwersytet SWPS, ale również inne często prowadzą własne programy akceleracyjne dla młodych przedsiębiorców. Warto sprawdzić, czy Twoja uczelnia oferuje tego typu inicjatywy, ponieważ mogą one zapewnić cenne wsparcie na wczesnym etapie rozwoju startupu.

Podsumowanie

Programy akceleracyjne są nieocenionym wsparciem dla startupów, które chcą przyspieszyć swój rozwój, pozyskać finansowanie oraz nawiązać kluczowe kontakty biznesowe. Właściwy wybór programu może stać się katalizatorem sukcesu, oferując intensywne wsparcie dostosowane do potrzeb przedsiębiorstw na różnych etapach rozwoju.

________________________________________________________________________________
Autorka: Karolina Cyrbes

Redakcja: Wojciech Wodo

Źródła :
– https://startup.google.com
– https://www.microsoft.com/pl-pl/startups
– https://mamstartup.pl/tag/akceleracja/
– https://startupwroclaw.pl
– https://booster.smarthost.swps.pl
– https://www.parp.gov.pl/harmonogram-naborow/grants/programy-akceleracyjne
– https://www.gov.pl/web/ncbr/inne-inicjatywy

Artykuł Programy akceleracyjne dla startupów – rola i znaczenie w rozwoju innowacyjnych przedsięwzięć pochodzi z serwisu SHARE-E.

Dla kogo jest inkubator przedsiębiorczości?

Inkubatory przedsiębiorczości są przeznaczone przede wszystkim dla:

• Startupów: czyli młodych firm, które opierają swój model biznesowy na innowacyjnych produktach, technologiach lub usługach.
• Studentów i absolwentów: osoby te często dysponują świeżym spojrzeniem na rynek i pomysłami, które mogą stać się podstawą sukcesu biznesowego. Wiele inkubatorów oferuje specjalne programy dla studentów, łącząc wiedzę akademicką z praktycznym wsparciem.
• Młodych przedsiębiorców: osób rozpoczynających przygodę z biznesem (w różnym wieku) i szukających wsparcia w realizacji swoich pomysłów.

Bezpieczna przestrzeń do przetestowania pomysłu

Jednym z kluczowych powodów, dla których warto rozważyć start w inkubatorze przedsiębiorczości, jest możliwość bezpiecznego przetestowania swojego pomysłu biznesowego. Wielu początkujących przedsiębiorców zmaga się z niepewnością co do zasadności swojej koncepcji lub obawia się ryzyka finansowego związanego z jej realizacją. Inkubatory pozwalają na rozwijanie projektu w kontrolowanym środowisku, gdzie dostęp do zasobów, mentorów i doświadczenia ekspertów zmniejsza ryzyko popełnienia kosztownych błędów.

Inkubatory oferują między innymi:

• dostęp do infrastruktury, takiej jak biura, sale konferencyjne czy sprzęt biurowy,
• programy mentoringowe i szkolenia prowadzone przez doświadczonych praktyków biznesu,
• możliwość weryfikacji pomysłu poprzez testy rynkowe i wsparcie w budowaniu prototypu.

To bezpieczne środowisko staje się nieocenione zwłaszcza dla przedsiębiorców, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę z biznesem.

Networking i dostęp do ekspertów

Kolejną korzyścią ze współpracy z inkubatorem przedsiębiorczości jest możliwość nawiązywania wartościowych kontaktów biznesowych. Inkubatory regularnie organizują wydarzenia networkingowe, szkolenia czy konferencje, na których początkujący przedsiębiorcy mogą spotkać doświadczonych mentorów, inwestorów czy partnerów biznesowych. Tego rodzaju relacje mogą nie tylko pomóc w zdobyciu wiedzy i inspiracji, ale także otworzyć drzwi do nowych możliwości współpracy czy finansowania projektów.

Co więcej, inkubatory wspierają swoich uczestników poprzez dostęp do ekspertów z różnych dziedzin, takich jak prawo, marketing, finanse czy zarządzanie. Dzięki temu młode firmy mogą unikać błędów i podejmować świadome decyzje biznesowe, co jest kluczowe w pierwszych etapach działalności.

Korzyści finansowe ze współpracy z inkubatorem

Rozpoczynając działalność gospodarczą, każdy przedsiębiorca musi liczyć się z wieloma kosztami: podatkami, składkami ZUS, kosztami obsługi księgowej, prawnej i marketingowej, a także wydatkami związanymi z wynajmem biura czy zakupem sprzętu. Dla startupów, które często dysponują ograniczonym budżetem, te wydatki mogą być barierą nie do przeskoczenia.

Inkubatory przedsiębiorczości oferują możliwość:

• obniżenia kosztów operacyjnych dzięki dostępowi do współdzielonej infrastruktury,
• darmowych lub subsydiowanych konsultacji prawnych, księgowych i marketingowych,
• uczestnictwa w programach dofinansowania, grantach lub konkursach organizowanych przez inkubatory.

źródło: opracowanie własne

Przykład: Wrocławskie inkubatory przedsiębiorczości

Wrocław jest miastem oferującym bogatą infrastrukturę dla startupów. Współpracujemy z trzema podmiotami, które odgrywają ważną rolę w działaniach na rzecz młodych firm, wspierając przedsiębiorców w realizacji ich pomysłów. Każdy z nich oferuje unikalne rozwiązania i programy dostosowane do różnych potrzeb początkujących firm:

inQUBE

Uniwersytecki Inkubator Przedsiębiorczości: Działa przy Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu, aktywnie wspierając ludzi przedsiębiorczych stawiających pierwsze kroki w świecie biznesu. Oferuje programy takie jak:

• inQUBE Academy: Intensywny, czteromiesięczny program inkubacyjny wprowadzający uczestników w świat innowacyjnej przedsiębiorczości i wyposażający w niezbędne umiejętności menedżerskie.
• Studia podyplomowe Startup Excellence: Hybrydowy program edukacyjny skierowany do przyszłych i obecnych founderów startupów, oferujący wiedzę z zakresu zarządzania, finansowania, komunikacji oraz aspektów prawnych związanych z prowadzeniem startupu. Program realizowany jest we współpracy z funduszami Venture Capital oraz ekspertami branżowymi.
• Warsztaty i wydarzenia networkingowe: Regularnie organizowane szkolenia i spotkania biznesowe, podczas których uczestnicy mogą nawiązywać cenne kontakty i zdobywać praktyczną wiedzę.
• Dostęp do mentorów i ekspertów: Profesjonalne wsparcie ze strony doświadczonych praktyków biznesu, którzy pomagają w rozwijaniu pomysłów i strategii biznesowych.
• Infrastruktura wspierająca rozwój: Przestrzenie biurowe, sale konferencyjne i zasoby technologiczne, które są dostępne dla startupów korzystających z programu inkubacyjnego.

Dzięki szerokiemu wachlarzowi inicjatyw inQUBE jest miejscem, w którym przedsiębiorcy mogą zyskać realne wsparcie w rozwoju swoich projektów.

Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości Politechniki Wrocławskiej (AIP PWr)

AIP PWr to przestrzeń dedykowana wspieraniu przedsiębiorczości w środowisku akademickim, która od lat aktywnie wspiera rozwój startupów technologicznych i inżynierskich. Programy realizowane przez AIP PWr mają na celu zarówno rozwój kompetencji biznesowych, jak i technologicznych. Do najważniejszych inicjatyw należą:

• GrowUp Tech – intensywny program preinkubacyjny skierowany do studentów, doktorantów i absolwentów Politechniki Wrocławskiej, którzy chcą przekształcić swoje pomysły technologiczne w realne projekty biznesowe. Program oferuje kompleksowe wsparcie w postaci warsztatów, szkoleń, konsultacji z mentorami i ekspertami, a także dostęp do specjalistycznej infrastruktury. GrowUp Tech skupia się na rozwijaniu kompetencji biznesowych oraz na dopracowaniu koncepcji produktu przed wejściem na rynek.
• Warsztaty i szkolenia – AIP PWr organizuje liczne wydarzenia, które mają na celu rozwijanie umiejętności praktycznych, takich jak tworzenie modelu biznesowego, pozyskiwanie klientów czy zarządzanie finansami.
• Sesje networkingowe – dzięki współpracy z sektorem przemysłowym, AIP PWr zapewnia przedsiębiorcom możliwość nawiązywania kontaktów biznesowych i zdobywania partnerów do współpracy.
• Infrastruktura wspierająca rozwój – startupy korzystające z AIP PWr mają dostęp do przestrzeni biurowej i szkoleniowo-konferencyjnej, co jest szczególnie istotne dla projektów zespołowych.

Dzięki współpracy z Politechniką Wrocławską oraz sektorem prywatnym, AIP PWr stanowi pomost między światem nauki a biznesu, pomagając realizować zaawansowane projekty technologiczne.

Wrocławski Park Technologiczny (WPT):

Wrocławski Park Technologiczny to instytucja wspierająca rozwój innowacyjnych przedsiębiorstw poprzez kompleksowe programy inkubacyjne oraz dostęp do nowoczesnej infrastruktury. W ramach WPT funkcjonują dwa inkubatory oraz dodatkowe programy które odpowiadają na różnorodne potrzeby młodych firm:

• Dolnośląski Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości (DAIP): to inkubator wspierający przedsiębiorców akademickich – studentów, doktorantów, absolwentów oraz pracowników akademickich, którzy stawiają pierwsze kroki w branżach badawczo-rozwojowych. Jego celem jest pomoc w transformacji pomysłów technologicznych i naukowych w prężnie działające firmy. DAIP oferuje wsparcie przez 2 lata, dając uczestnikom szansę na rozwój w stabilnych i sprzyjających warunkach. W ramach inkubatora uczestnicy zyskują:
  • Preferencyjne warunki wynajmu powierzchni biurowych oraz dostęp do infrastruktury technologicznej.
  • Profesjonalne doradztwo biznesowe, w tym konsultacje z ekspertami z zakresu prawa, finansów i marketingu.
  • Szkolenia i warsztaty rozwijające umiejętności zarządzania i komercjalizacji projektów.
  • Wsparcie w testowaniu i wdrażaniu pomysłów na rynek.
• Integracyjny Inkubator Przedsiębiorczości SKRZYNIA (IIP): inkubator dedykowany przedsiębiorcom, którzy rozwijają działalność w sposób zrównoważony i odpowiedzialny społecznie. Inkubator wspiera firmy znajdujące się na początkowym etapie rozwoju, ze szczególnym uwzględnieniem osób z niepełnosprawnościami oraz przedsiębiorstw, które je zatrudniają lub planują to robić. SKRZYNIA promuje aktywność zawodową i społeczną, a także budowanie biznesów opartych na dostępności i integracji.

Uczestnicy mogą korzystać z preferencyjnych warunków wynajmu powierzchni biurowych (do 90% dofinansowania), przystosowanej infrastruktury biurowej i konferencyjnej, a także szerokiego pakietu szkoleń, warsztatów i doradztwa. Firmy prowadzone przez osoby z niepełnosprawnościami lub otwarte na ich zatrudnianie zyskują dodatkowe wsparcie, w tym możliwość korzystania z Centrum Informacji IIP SKRZYNIA, gdzie uzyskują ekspercką pomoc w zakresie zakładania firm, zatrudniania pracowników i rozwijania działalności.

W ramach inkubatora przedsiębiorcy mają także dostęp do dofinansowań, specjalistycznych usług doradczych oraz przestrzeni networkingowej. SKRZYNIA umożliwia nie tylko rozwój działalności gospodarczej, ale także promuje przedsiębiorczość społeczną, budując ekosystem oparty na współpracy i integracji.

• Academic Box: to unikatowa przestrzeń warsztatowo-koncepcyjna stworzona z myślą o kołach naukowych działających na wrocławskich uczelniach wyższych. Dzięki tej inicjatywie studenci zaangażowani w działalność kół naukowych mogą rozwijać swoje projekty w profesjonalnych i komfortowych warunkach, korzystając z zaplecza warsztatowego oferowanego przez WPT. Program ten stanowi wsparcie dla studenckich inicjatyw i wyróżnia się na tle krajowych działań, umożliwiając młodym ludziom realizację ambitnych pomysłów w sprzyjającym środowisku.
• WPT StartUp HUB: to program dedykowany startupom i młodym firmom, które chcą korzystać z nowoczesnej infrastruktury oraz wsparcia specjalistycznego. Uczestnicy WPT StartUp HUB uzyskują na preferencyjnych warunkach cenowych dostęp do powierzchni biurowych i laboratoryjnych, sprzętu i usług laboratoryjnych, a także szkoleń specjalistycznych. Program oferuje również kompleksowe wsparcie w rozwoju firmy, obejmujące pomoc w kluczowych obszarach działalności, takich jak strategia biznesowa, rozwój technologiczny czy pozyskiwanie klientów.

Wrocławski Park Technologiczny wyróżnia się nie tylko różnorodną ofertą, ale także kompleksowym podejściem do wspierania przedsiębiorców. Dzięki szerokiemu wachlarzowi usług, nowoczesnej infrastrukturze i dostępowi do specjalistów, WPT tworzy przestrzeń, w której innowacyjne projekty mają szansę przekształcić się w sukcesywny biznes.

Dlaczego warto postawić na inkubator przedsiębiorczości?

Podsumowując, inkubatory przedsiębiorczości są nieocenionym wsparciem dla młodych przedsiębiorców, startupów i studentów. Dzięki nim można skupić się na rozwijaniu pomysłu, korzystając z merytorycznego wsparcia ekspertów oraz gotowej infrastruktury. Inkubatory, oferują unikalne programy, które pomagają przekuć pomysły w konkretne działania i sukcesy biznesowe.

Współpraca z inkubatorem przedsiębiorczości to także okazja do nawiązania cennych kontaktów biznesowych i budowania marki w środowisku pełnym innowacji. Dla osób, które obawiają się ryzyka związanego z prowadzeniem własnej działalności, inkubatory oferują możliwość przetestowania pomysłów w bezpiecznych warunkach, minimalizując ryzyko porażki.

Jeśli myślisz o założeniu własnego biznesu, warto rozważyć skorzystanie z tej formy wsparcia, by zwiększyć swoje szanse na sukces.

________________________________________________________________________________
Autorka: Karolina Cyrbes

Redakcja: Wojciech Wodo

Artykuł Inkubatory przedsiębiorczości: Jak wspierają rozwój startupów i młodych firm? pochodzi z serwisu SHARE-E.

Co to jest zrównoważony model biznesowy?

Zrównoważony model biznesowy to taki, który bierze pod uwagę nie tylko zyski finansowe, ale także wpływ działalności firmy na środowisko, społeczeństwo i gospodarkę. Odpowiedzialność biznesu stała się koniecznością w obliczu wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne, nierówności społeczne czy wyczerpywanie się zasobów naturalnych. Firmy, które wdrażają zrównoważone praktyki, mogą liczyć na większe wsparcie zarówno ze strony klientów, jak i inwestorów.

Gospodarka cyrkularna jako przykład zrównoważonego modelu biznesowego

Źródło: https://img.freepik.com/free-vector/hand-drawn-circular-economy-graphics_23-2149227031.jpg?t=st=1732656712~exp=1732660312~hmac=e1fc0a40bdbdbb28c11fcf177d981290549882c20f8daa9d605010c8e34c94a9&w=1480

Modelowym przykładem zrównoważonego modelu biznesowego jest koncepcja gospodarki cyrkularnej. W takim modelu produkty są projektowane w taki sposób, aby mogły być wielokrotnie używane, naprawiane i recyklingowane. Dzięki temu minimalizuje się ilość odpadów i maksymalizuje wykorzystanie zasobów. Przykładem startupu działającym w tej koncepcji jest EcoBean. To polski startup, który znalazł sposób na recykling zużytych ziaren kawy. Firma przetwarza odpady kawowe na wartościowe produkty, takie jak biopaliwa, kosmetyki czy nawozy organiczne. Innym przykładem jest startup Plenti to platforma, która pozwala używać sprzętu bez konieczności jego kupowania.

Zrównoważony rozwój: minimalizowanie szkód i maksymalizowanie korzyści

Zrównoważony rozwój w kontekście biznesowym można rozumieć na dwa sposoby. Pierwszy to minimalizowanie negatywnego wpływu, czyli zmniejszanie szkód, jakie firma może wyrządzać środowisku i społeczeństwu. Przykłady takich działań to redukcja emisji dwutlenku węgla, ograniczanie szkodliwych substancji w produkcji żywności oraz eliminowanie nieetycznych zachowań wśród pracowników.

Drugie znaczenie to maksymalizowanie pozytywnego wpływu. Startupy realizujące tę ideę prowadzą działalność w sposób świadomy i zrównoważony od samego początku, oferując produkty i usługi, które przynoszą rzeczywiste korzyści społeczne i ekologiczne.  Przykładem takiej organizacji jest Envirly, polska firma technologiczna oferująca platformę do zarządzania zrównoważonym rozwojem, śladem węglowym organizacji i produktów.

Wpływ zrównoważonego rozwoju na innowacyjność startupów

Każdy startup, nie tylko ten, który w DNA ma odpowiedzialność społeczną czy środowiskową, w dzisiejszych czasach powinien zwrócić uwagę w tym kierunku. W przeszłości hasło zrównoważony rozwój odnosiło głównie dużych korporacji lub firm, które miały w swojej misji społeczną odpowiedzialność. Obecnie, nawet mniejsze organizacje powinny uwzględniać aspekty zrównoważonego rozwoju w swoich strategiach. Dzięki temu mogą nie tylko przyczynić się do rozwiązania globalnych problemów, ale również przyciągnąć świadomych konsumentów i inwestorów, którzy coraz częściej zwracają uwagę na wartości etyczne i ekologiczne firm.

Warto podkreślić, że to daje przestrzeń na wiele innowacji społecznych i środowiskowych. Innowacyjność jest kluczową przewagą startupów, umożliwiając im tworzenie przełomowych rozwiązań szybciej niż w dużych organizacjach. Dzięki swojej elastyczności i zdolności do szybkiego dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych, startupy mogą eksperymentować z nowymi rozwiązaniami i technologiami. Innowacyjność jest często wpisana w kulturę startupów, co pozwala im wprowadzać nowatorskie podejścia do zrównoważonego rozwoju, takie jak rozwój produktów z materiałów odnawialnych, implementacja zaawansowanych technologii do monitorowania i redukcji emisji CO2, czy tworzenie modeli biznesowych opartych na gospodarce cyrkularnej.

Przykładem takiego startupu, jest Bee Healthy Honey oferującego innowacyjny wynalazek pszczelarski – Varroa Stoper. Jest to urządzenie, które zwalcza niebezpiecznego dla pszczół pasożyta (Varroa destructor) w sposób ekologiczny i etyczny.

ESG, a finansowanie startupów

 W ostatnich latach inwestorzy coraz częściej uwzględniają kryteria ESG (Environmental, Social, and Governance) podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych. Trend ten jest napędzany przez regulacje prawne, presję zewnętrzną ze strony inwestorów, którzy domagają się raportowania działań CSR, oraz rosnące znaczenie zrównoważonych inwestycji.

Badania przeprowadzone przez Europejski Fundusz Inwestycyjny (EIF), pokazują, że inwestorzy Venture Capital, zwłaszcza ci działający na późniejszych etapach, są coraz bardziej skłonni uwzględniać kryteria niefinansowe podczas podejmowania decyzji inwestycyjnych. Badanie przeprowadzone w 2020 roku pokazało, że pomimo wyzwań, takich jak brak jednolitych metodologii czy obaw przed niższymi zwrotami, większe fundusze venture capital już wtedy wprowadziły kryteria ESG do monitorowania swoich inwestycji.

Podsumowanie

Dla startupów oznacza to konieczność raportowania i optymalizacji działań nie tylko pod kątem finansowym, ale również niefinansowym. Aby pozostać konkurencyjnym na rynku, startupy muszą dostosować się do nowych realiów. Zrównoważony rozwój oraz kryteria ESG stają się nieodłącznym elementem nowoczesnych modeli biznesowych. Wprowadzenie tych zasad może przynieść wiele korzyści, takich jak lepsza reputacja, większa lojalność klientów, a także łatwiejszy dostęp do kapitału od inwestorów, którzy coraz częściej stawiają na firmy odpowiedzialne społecznie.

Autorka: Natalia Kuźma

Źródła:

1. https://mamstartup.pl/w-startupach-pozytywnego-wplywu-skalowanie-polega-na-podnoszeniu-poziomu-i-zwiekszaniu-zakresu-dobra-prof-boleslaw-rok/
2. https://kozminskihub.com/wp-content/uploads/2023/06/Raport-SPW-2023.pdf
3. https://lp.plenti.app/pl/
4. https://ecobean.pl/
5. https://www.share-e.pl/ksiazki/
6. https://varroastopper.com/
7. https://www.envirly.com/
8. https://www.vestbee.com/blog/articles/esg-in-venture-capital-how-esg-will-affect-vc-funds-and-startups

Artykuł Zrównoważony model biznesowy w startupach pochodzi z serwisu SHARE-E.

Dlaczego priorytetyzacja jest ważna?

Podczas pracy nad projektem, łatwo jest wpaść w pułapkę chęci zrealizowania wszystkich pomysłów zarówno własnych, jak i tych pochodzących od klientów. Brak odpowiedniej organizacji może prowadzić do chaosu, opóźnień oraz niespełnienia oczekiwanych rezultatów. Aby uniknąć tych problemów, warto korzystać z narzędzi wspomagających ustalanie priorytetów.

Metoda MoSCoW

Źródło: https://railsware.com/blog/moscow-prioritization/

Metoda MoSCoW to jedno z najpopularniejszych narzędzi do ustalania priorytetów w projektach, szczególnie w środowisku Agile. Nazwa tej metody pochodzi od akronimów, które reprezentują różne kategorie priorytetów:

• Must have (Musi mieć): To wymagania krytyczne dla sukcesu projektu. Bez ich realizacji projekt nie będzie mógł być uznany za zakończony. Przykłady to funkcje wymagane do uruchomienia produktu lub zapewnienia bezpieczeństwa. Na przykład, w aplikacji e-commerce funkcjonalność „dodaj do koszyka” może być uznana za must have, ponieważ bez niej aplikacja nie spełni swojej podstawowej roli.
• Should have (Powinien mieć): Wymagania te są istotne, ale nie krytyczne. Projekt może być zakończony bez ich realizacji, ale ich obecność znacząco podnosi wartość produktu. Przykładowo, funkcja „recenzje użytkowników” w tej samej aplikacji e-commerce może być uznana za should have, ponieważ poprawia doświadczenie użytkownika, ale nie jest niezbędna do funkcjonowania aplikacji.
• Could have (Mógłby mieć): Te wymagania są pożądane, ale mniej ważne niż „must” i „should”. Mogą być zrealizowane, jeśli czas i zasoby na to pozwalają. Funkcje typu „could have” mogą obejmować na przykład zaawansowane filtry wyszukiwania produktów, które są miłym dodatkiem, ale nie wpływają bezpośrednio na podstawowe działanie aplikacji.
• Won’t have (Nie będzie miał): Wymagania, które nie są priorytetem na danym etapie projektu, ale mogą być rozważone w przyszłości. Przykładem może być integracja z platformami społecznościowymi, co może być planowane na późniejszy etap rozwoju aplikacji.

Jak stosować metodę MoSCoW?

Metoda MoSCoW jest stosunkowo prosta w implementacji. Wymaga od zespołu projektowego zebrania wszystkich zadań i funkcji, a następnie przypisania im odpowiednich kategorii priorytetów. Dzięki temu zespół może skupić się na najważniejszych zadaniach, a mniej istotne odłożyć na później. Proces ten obejmuje kilka kluczowych kroków:

1. Zidentyfikowanie zadań: Zebranie wszystkich potencjalnych funkcji i zadań, które mogą być częścią projektu.
2. Przypisanie priorytetów: Przypisanie każdemu zadaniu jednej z kategorii MoSCoW, co pomaga w określeniu, które zadania są absolutnie niezbędne, a które mogą być odłożone na później.
3. Komunikacja priorytetów: Jasne komunikowanie priorytetów całemu zespołowi projektowemu oraz interesariuszom, aby wszyscy byli świadomi, na czym powinni się skupić.
4. Regularna weryfikacja: Regularne przeglądanie i aktualizowanie priorytetów w miarę postępów projektu i zmieniających się okoliczności.

Model Kano

Model Kano jest narzędziem do priorytetyzacji opartym na poziomie zadowolenia klientów z różnych cech produktu. Noriaki Kano opracował ten model, aby pomóc lepiej zrozumieć, które funkcje są kluczowe dla użytkowników i jak wpływają one na ich satysfakcję.

Kategorie funkcji w modelu Kano

• Funkcje fundamentalne (Must be): Funkcje, które są oczekiwane przez użytkowników. Ich obecność jest konieczna, ale nie podnosi zadowolenia użytkowników. Ich brak powoduje duże niezadowolenie. Przykład: możliwość wysyłania wiadomości w aplikacji e-mail. Użytkownicy oczekują, że podstawowa funkcjonalność będzie działać bez problemu.
• Funkcje wydajności (Performance): Funkcje, które bezpośrednio wpływają na zadowolenie użytkowników. Lepsza ich realizacja podnosi poziom satysfakcji. Przykład: szybkość działania aplikacji. Im szybciej aplikacja działa, tym bardziej zadowoleni są użytkownicy, a spowolnienia mogą prowadzić do frustracji.
• Funkcje atrakcyjne (Attractive): Funkcje, które zaskakują i zachwycają użytkowników. Ich obecność znacznie podnosi poziom satysfakcji, ale ich brak nie powoduje niezadowolenia. Przykład: możliwość planowania wysyłki e-maili na określoną godzinę. Tego typu funkcje często nie są oczekiwane, ale kiedy się pojawiają, sprawiają, że użytkownicy są bardzo zadowoleni.

Jak stosować model Kano?

Aby zastosować model Kano, należy przeprowadzić badania wśród użytkowników, zbierając ich opinie na temat różnych cech produktu. Wyniki można przedstawić na wykresie, gdzie oś pionowa odpowiada za poziom zadowolenia użytkowników, a oś pozioma za poziom inwestycji w daną cechę. Naniesienie cech na wykres pozwala określić, które z nich są kluczowe, a które mogą być pominięte lub odłożone na później.

Źródło: https://railsware.com/blog/moscow-prioritization

Proces ten obejmuje kilka etapów:

1. Projektowanie ankiety: Stworzenie kwestionariusza, który pozwoli zebrać informacje o preferencjach użytkowników dotyczących różnych funkcji produktu. Ankieta powinna zawierać pytania dotyczące tego, jak użytkownicy reagują na obecność lub brak danej funkcji.
2. Zbieranie danych: Przeprowadzenie ankiety wśród reprezentatywnej grupy użytkowników, aby uzyskać rzetelne dane.
3. Analiza wyników: Analiza zebranych danych i przypisanie funkcji do odpowiednich kategorii Kano (Must be, Performance, Attractive) na podstawie poziomu zadowolenia użytkowników.
4. Prezentacja wyników: Przedstawienie wyników w formie wykresu, gdzie oś pionowa odpowiada za poziom zadowolenia użytkowników, a oś pozioma za poziom inwestycji w daną cechę. Naniesienie cech na wykres pozwala określić, które z nich są kluczowe, a które mogą być pominięte lub odłożone na później.

Porównanie metod MoSCoW i Kano

Zalety i wady metody MoSCoW

Zalety:

1. Intuicyjność i prostota: Metoda MoSCoW jest łatwa do zrozumienia i wdrożenia. Podział zadań na cztery kategorie (Must have, Should have, Could have, Won’t have) sprawia, że jest ona przystępna nawet dla osób bez zaawansowanego doświadczenia w zarządzaniu projektami.
2. Efektywne zarządzanie czasem i zasobami: Dzięki jasnemu podziałowi priorytetów, zespoły mogą skupić się na najważniejszych zadaniach, co pozwala na efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów i czasu.
3. Wsparcie dla metod zwinnych (Agile): MoSCoW jest szczególnie przydatna w ramach Agile, gdzie priorytetyzacja backlogu i planowanie sprintów są kluczowymi elementami. Pomaga w utrzymaniu skupienia zespołu na kluczowych zadaniach.
4. Szybkie podejmowanie decyzji: Jasne kategorie priorytetów ułatwiają podejmowanie decyzji dotyczących realizacji zadań i funkcji, co jest szczególnie ważne w dynamicznych środowiskach startupowych.

Wady:

1. Możliwość subiektywnej oceny: Kategoryzacja zadań może być subiektywna, co prowadzi do potencjalnych konfliktów w zespole lub niejasności co do rzeczywistych priorytetów.
2. Brak szczegółowej analizy: MoSCoW nie dostarcza szczegółowych danych na temat zadowolenia użytkowników czy wpływu poszczególnych funkcji na satysfakcję klientów. Jest to bardziej narzędzie do wewnętrznej organizacji pracy zespołu.
3. Ograniczenia w dużych projektach: W przypadku bardzo dużych i złożonych projektów, metoda MoSCoW może okazać się zbyt uproszczona i niewystarczająca do skutecznego zarządzania wszystkimi aspektami projektu.

Zalety i wady modelu Kano

Zalety:

1. Głębsza analiza preferencji klientów: Model Kano pozwala na dokładne zrozumienie, które cechy produktu są najważniejsze dla klientów, co umożliwia lepsze dostosowanie produktu do ich potrzeb i zwiększenie satysfakcji.
2. Identyfikacja kluczowych funkcji: Dzięki podziałowi funkcji na fundamentalne, wydajnościowe i atrakcyjne, zespół może skupić się na tych aspektach produktu, które przyniosą największe korzyści użytkownikom.
3. Zwiększenie konkurencyjności: Poprzez zrozumienie, co naprawdę cenią użytkownicy, firmy mogą tworzyć produkty, które wyróżniają się na rynku i lepiej odpowiadają na potrzeby klientów.
4. Wspomaganie innowacyjności: Funkcje atrakcyjne (Attractive) identyfikowane w modelu Kano mogą inspirować do wprowadzania innowacyjnych rozwiązań, które zaskoczą i zachwycą użytkowników.

Wady:

1. Wymagające badania: Model Kano wymaga przeprowadzenia zaawansowanych badań i analiz, co może być czasochłonne i kosztowne. Konieczność zbierania danych od użytkowników i ich analizy stanowi wyzwanie organizacyjne.
2. Złożoność wdrożenia: Implementacja modelu Kano może być skomplikowana, zwłaszcza w przypadku większych organizacji, gdzie zaangażowanych jest wiele interesariuszy.
3. Zmieniające się preferencje: Preferencje klientów mogą się zmieniać w czasie, co wymaga regularnych badań i aktualizacji danych, aby model Kano pozostawał aktualny i efektywny.

 Wnioski

Priorytetyzacja zadań i funkcji jest kluczowym elementem zarządzania projektem, szczególnie w dynamicznym środowisku startupowym, gdzie zasoby są ograniczone, a potrzeby szybko się zmieniają. Skuteczne zarządzanie priorytetami pozwala zespołom skoncentrować się na zadaniach, które mają największy wpływ na sukces projektu, eliminując przy tym ryzyko chaosu i opóźnień.

Kluczowe korzyści z priorytetyzacji:

1. Zwiększenie efektywności: Ustalając jasne priorytety, zespoły mogą lepiej zarządzać swoim czasem i zasobami, co prowadzi do szybszego osiągania celów projektowych.
2. Lepsza komunikacja: Priorytetyzacja zadań pomaga w klarownej komunikacji wewnątrz zespołu oraz z interesariuszami, co jest kluczowe dla utrzymania spójności działań i oczekiwań.
3. Zwiększenie satysfakcji klienta: Metody takie jak model Kano pozwalają na głębsze zrozumienie potrzeb i preferencji użytkowników, co z kolei prowadzi do tworzenia produktów lepiej odpowiadających na ich oczekiwania.
4. Redukcja ryzyka: Dzięki priorytetyzacji możliwe jest skoncentrowanie się na najważniejszych funkcjach i zadaniach, co minimalizuje ryzyko związanego z niewłaściwym alokowaniem zasobów.

Wybór odpowiedniej metody:

Metoda MoSCoW jest idealna dla zespołów, które potrzebują prostego i efektywnego narzędzia do codziennego zarządzania zadaniami. Jej intuicyjność sprawia, że jest łatwa do wdrożenia i pozwala na szybkie podejmowanie decyzji. To narzędzie jest szczególnie przydatne w zarządzaniu backlogiem i planowaniu sprintów, co jest nieodłącznym elementem metod zwinnych (Agile).

Model Kano natomiast, wymaga bardziej zaawansowanych analiz, ale dostarcza cennych informacji o preferencjach i potrzebach użytkowników. Jest to idealna metoda dla projektów, które stawiają na maksymalizację satysfakcji klienta i innowacyjność. Pozwala zidentyfikować funkcje, które nie tylko spełniają oczekiwania klientów, ale także je przewyższają, co może prowadzić do znaczącej przewagi konkurencyjnej na rynku.

Praktyczne zastosowanie:

W praktyce, wybór odpowiedniej metody priorytetyzacji powinien zależeć od specyfiki projektu, celów biznesowych oraz dostępnych zasobów. W niektórych przypadkach, najlepszym podejściem może być połączenie obu metod, gdzie MoSCoW będzie używany do codziennego zarządzania zadaniami, a model Kano do strategicznego planowania funkcji produktu z perspektywy klienta.

Warto pamiętać, że priorytetyzacja nie jest procesem jednorazowym. Wymaga regularnych przeglądów i dostosowań w miarę postępów projektu oraz zmieniających się warunków rynkowych. Dzięki temu, zespoły mogą na bieżąco reagować na nowe wyzwania i możliwości, utrzymując wysoką efektywność i satysfakcję klientów.

Podsumowując, skuteczna priorytetyzacja jest fundamentem sukcesu każdego projektu. Zarówno metoda MoSCoW, jak i model Kano oferują wartościowe podejścia, które mogą znacząco poprawić proces decyzyjny i wyniki końcowe. Wybór odpowiedniej metody lub kombinacji metod zależy od indywidualnych potrzeb i kontekstu projektu, ale jedno jest pewne – priorytetyzacja zadań to klucz do osiągnięcia zamierzonych celów i przewagi konkurencyjnej na rynku.

Jeśli chcesz zgłębić temat innych kluczowych elementów związanych z rozwojem startupu, gorąco zachęcamy do zapoznania się z książką „Przedsiębiorczość akademicka: Narzędzia i Techniki Planowania Start-upu”. Możesz ją pobrać bezpłatne i znajdziesz ją w zakładce Książki.

Autorka: Karolina Cyrbes

Źródła:
https://railsware.com/blog/moscow-prioritization/

https://www.qualtrics.com/experience-management/research/kano-analysis/

https://www.altexsoft.com/blog/most-popular-prioritization-techniques-and-methods-moscow-rice-kano-model-walking-skeleton-and-others/

Artykuł Priorytetyzacja w projektach startupowych: Metody MoSCoW i Kano pochodzi z serwisu SHARE-E.

W poprzednim artykule omówiliśmy fundamentalne pojęcia często stosowane przez przedsiębiorców działających w branży startupowej. W niniejszym tekście wyjaśniamy kluczowe terminy, które umożliwią Ci lepsze zrozumienie języka używanego przez inwestorów.

Pojęcia dotyczące finansowania

Akcelerator – To dedykowana instytucja, która, podobnie jak inkubatory, udziela wsparcia młodym startupom w ich początkowych fazach, lecz z naciskiem na intensywny przyspieszony rozwój biznesu. Akceleratory często dostarczają specjalnie zaprojektowane programy szkoleniowe oraz unikalną okazję do prezentacji przed potencjalnymi inwestorami. To organizacja, która oferuje wszechstronne wsparcie dla startupów, obejmujące mentorstwo, organizacyjne i doradcze wsparcie oraz możliwość nawiązania relacji z inwestorami oraz partnerami biznesowymi. Akceleratory skupiają się na wybranych startupach, które wykazują obiecujący Model Wartości Minimalnej (MVP) oraz spełniają określone kryteria, aby uczestniczyć w ich programie przyspieszania rozwoju.

Anioł biznesu – to bogata osoba prywatna, która inwestuje swoje osobiste środki finansowe w wczesne etapy rozwoju startupu w zamian za udziały w spółce. Taka osoba może także dostarczyć cenne wsparcie w postaci wiedzy, doświadczenia i kontaktów. Inwestor anioł biznesu pomaga finansowo i merytorycznie startupom w ich początkowych fazach rozwoju, co może być kluczowe dla ich przetrwania i sukcesu.

Bootstrapping – to model finansowania, w którym założyciele finansują rozwój startupu z własnych zasobów lub minimalnym zaangażowaniem zewnętrznych inwestorów. To podejście umożliwia większą kontrolę nad firmą, choć może wymagać więcej czasu do osiągnięcia zyskowności. To inaczej mówiąc finansowanie rozwoju firmy z własnej kieszeni.

Crowdfounding – To koncepcja stanowiąca metodę pozyskiwania środków na różnorodne projekty od zorganizowanej społeczności. Proces ten opiera się na dostarczaniu niewielkich kwot pieniędzy za pośrednictwem internetu, w zamian za określone korzyści, takie jak np. zniżki na finalny produkt.

Dotacje unijne – finansowe wsparcie udzielane przez Unię Europejską, mające na celu wspieranie różnorodnych projektów, inicjatyw badawczych, innowacyjnych przedsięwzięć oraz rozwoju regionalnego. Te środki pomagają organizacjom, przedsiębiorstwom i instytucjom w realizacji ich celów poprzez udostępnienie funduszy na rozwój, wzmacnianie konkurencyjności oraz promowanie nowatorskich rozwiązań.

FFF/3F (Family, Friends and Followers lub Family, Friends and Fools) – dosłownie: przyjaciele, rodzina i fani/głupcy. Przez wielu uznawani za pierwszą grupę, do której powinieneś skierować się w poszukiwaniu finansowania pomysłu na biznes. FFF to finansowanie startupu przez najbliższe otoczenie.

Inkubator/inkubacja – to starannie zaplanowany program kooperacji, dążący do osiągnięcia sukcesu przez nowe startupy. Poprzez udzielanie wsparcia w rozwiązywaniu kluczowych wyzwań związanych z prowadzeniem działalności startupowej, inkubatory dostarczają przedsiębiorcom cenną przestrzeń do pracy, fundusze w początkowej fazie, mentorstwo oraz wartościowe szkolenia. Głównym celem inkubatorów jest asystowanie przedsiębiorcom w zakładaniu oraz inicjowaniu rozwoju ich firm w kluczowych etapach początkowych. W skład oferty inkubatorów może wchodzić także wsparcie w formie mentorskiego doradztwa, dostęp do dogodnych przestrzeni biurowych, rozbudowanej sieci kontaktów oraz możliwości inwestycyjnych.

Seed capital – to kapitał początkowy, inwestowany w podmioty na bardzo wczesnym etapie rozwoju lub w start-upy, które nie mają jeszcze udokumentowanego doświadczenia. To forma inwestycji charakteryzująca się wysokim poziomem ryzyka. W praktyce, tego rodzaju finansowanie często obejmuje przekazanie dużej ilości udziałów lub akcji, umożliwiających inwestorom wspieranie i uczestniczenie w wzroście firmy od samego początku.

Venture capital – to inwestycje dokonywane na prywatnym rynku kapitałowym w firmy, najczęściej w ich wczesnym etapie rozwoju. Celem tych inwestycji jest wsparcie uruchomienia działalności lub ekspansji przedsiębiorstwa. Fundusze venture capital oczekują zwrotów z tych inwestycji w przyszłości, dlatego oprócz kapitału często oferują mentorstwo i wsparcie. Głównym celem działalności funduszy VC jest zainwestowanie kapitału w startupy i późniejsza odsprzedaż posiadanego udziału lub akcji w celu osiągnięcia zysku.

Pojęcia które możesz usłyszeć od Inwestora

Drag along – jest klauzulą, która pozwala inwestorowi wymusić na pozostałych udziałowcach sprzedaż ich udziałów lub akcji razem z nim. Stanowi to formę zabezpieczenia, chroniącą interesy finansowe inwestora, umożliwiającą mu realizację transakcji sprzedaży swoich udziałów bez potrzeby uzyskiwania zgody wszystkich innych wspólników. Dzięki temu, inwestor uzyskuje większą swobodę i kontrolę nad procedurą zbycia udziałów.

Founders agreement – porozumienie założycielskie jest to umowa lub pisemne porozumienie określające fundamentalne aspekty zaangażowania założycieli w startupie. Nie ma jednego standardowego modelu ani ścisłych wymogów formalnych dla tego dokumentu. Ważne jest jednak, aby porozumienie założycielskie zawierało kluczowe elementy, jak szczegółowy opis celów przedsiębiorstwa, podział zadań i obowiązków, określenie ról współzałożycieli, rozdział kapitału, podział zysków, prawa do własności intelektualnej oraz zaplanowany model działalności gospodarczej.

Lock up – to umowne ograniczenie możliwości sprzedaży udziałów lub akcji przez określony okres czasu. Stanowi ono zabezpieczenie, które chroni zarówno interesy założycieli przedsiębiorstwa przed niespodziewanymi zmianami w składzie inwestorów, jak i daje inwestorom pewność zaangażowania założycieli w rozwój projektu, uniemożliwiając im sprzedaż udziałów przed osiągnięciem kluczowych celów.

No-shop – klauzula zakazu negocjacji jest to warunek często zawarty w arkuszu warunków, który nakazuje ekskluzywność negocjacji. Oznacza to, że strona zobowiązana jest do niewchodzenia w rozmowy z innymi potencjalnymi inwestorami oraz unikania działań mających na celu zdobycie dodatkowych ofert inwestycyjnych.

Right of first refusal – prawo pierwszeństwa jest to warunek umowny zapewniający, że jeśli jeden z partnerów zamierza sprzedać swoje udziały, pozostali partnerzy mają prawo pierwokupu tych udziałów na takich samych warunkach jak potencjalny zewnętrzny nabywca.

Tag along –  to klauzula umowna, która umożliwia pozostałym udziałowcom firmy przyłączenie się do planowanej transakcji sprzedaży udziałów lub akcji przez jednego z udziałowców, często inwestora. Jest to mechanizm zapewniający równość traktowania wszystkich udziałowców, dając im możliwość skorzystania z warunków sprzedaży, które zostały wynegocjowane przez inwestora. W praktyce, prawo dołączenia gwarantuje pozostałym udziałowcom opcję sprzedaży ich udziałów w sytuacji, gdyby jeden z nich zdecydował się na sprzedaż swoich udziałów.

Term sheet – jest to dokument przedstawiający ofertę warunków finansowania złożoną przez inwestora na rzecz startupu. Zawiera kluczowe detale, takie jak wielkość finansowania, ocena przedsiębiorstwa, prawa przyznane inwestorom i więcej. Arkusz warunków zwykle służy jako fundament do ostatecznych negocjacji kontraktu. Reprezentuje on wstępne zobowiązanie między inicjatorem projektu a finansistą, aczkolwiek nie posiada mocy obowiązującej prawnie. Typową cechą arkusza warunków jest jego forma listu intencyjnego, który rozpoczyna proces negocjacyjny. Dokument ten dostarcza ważne informacje o uczestnikach, zamiarze finansowania, ocenie udziałów, mechanizmach finansowania i opcjach zakończenia inwestycji. W pewnych sytuacjach arkusz warunków może również określać strukturę kierowniczą oraz relacje pomiędzy władzami przedsiębiorstwa.

Umowa inwestycyjna – jest to dokument formalizujący warunki współpracy uzgodnione między startupem (jego założycielami) a inwestorem. Określa ona zasady włączenia nowego partnera do przedsiębiorstwa, regulując relacje oraz podział zadań. Do kluczowych elementów umowy inwestycyjnej należą: identyfikacja uczestników i celu, definicje, struktura udziałowa, warunki finansowania, postanowienia warunkowe, przepisy przejściowe, płatności i ich warunki, skład i role organów spółki, prawa i obowiązki stron, a także ewentualne zasady wyjścia z przedsiębiorstwa.

Vesting – Nabycie praw jest procesem stopniowego przejmowania praw do akcji lub udziałów w przedsiębiorstwie przez pracowników lub założycieli. Jest to mechanizm zorientowany na długoterminowe zaangażowanie, który po upływie określonego czasu pracy lub spełnieniu określonych warunków umożliwia pełne posiadanie udziałów. Często włączony do umów inwestycyjnych, oferuje możliwość stopniowego nabycia udziałów w określonym czasie, wspierając długoterminowe zaangażowanie i lojalność wobec firmy.

Podsumowanie

Opanowanie tych pojęć pozwoli Ci na lepsze zrozumienie języka używanego w świecie startupów i inwestycji. Pamiętaj, że ten słownik to tylko początek – świat startupów jest pełen niezwykłych wyrażeń i unikalnego żargonu. Ale z odrobiną wiedzy, jesteś gotowy, by ruszyć z miejsca i nie bać się rozmawiać z innymi o swoich projektach.

Jeżeli jesteś zainteresowany pogłębianiem wiedzy o startupach i chcesz dowiedzieć się więcej o kluczowych aspektach ich rozwoju, serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszej zakładki Książki. Znajdziesz tam bezpłatne publikacje, które pomogą Ci poszerzyć horyzonty i zainspirować do dalszych działań.

Autorka: Karolina Cyrbes
Redakcja: Wojciech Wodo

Artykuł Startupowy Język: Rozszyfruj Slang Przedsiębiorców cz. 2 pochodzi z serwisu SHARE-E.

„Zaproszono mnie na spotkanie w akceleratorze. W planie mamy pitch naszego projektu, a potem przedstawienie naszego MVP. Trochę stresuje mnie demo day.”

Brzmi to wszystko obco?

W biznesowym świecie startupów często używa się tajemniczych terminów i skrótów, które dla przeciętnego człowieka mogą być niezrozumiałą zagadką. Jednak nie musisz się dłużej w tym gubić.

W tym artykule stworzyliśmy prosty słownik startupowego żargonu dla tych, którzy dopiero rozpoczynają swoją przygodę z biznesem. Pozwól nam rozszyfrować dla Ciebie specyficzny język używany przez startupowców i przygotuj się na pewniejszą rozmowę z inwestorami.

Pojęcia biznesowe

A/B – To metoda badawcza, w której porównuje się dwie wersje strony internetowej lub produktu, aby wyłonić tę, która skuteczniej spełnia zadania, jest bardziej przyjazna klientowi oraz lepiej przez niego postrzegana.

BEP (ang. break even point) – Próg Rentowności, to moment, w którym dochody i wydatki firmy się równoważą. W tym punkcie firma nie odnotowuje ani zysku netto, ani straty netto.

FINTECH  – nowoczesny i innowacyjny model bankowości, oparty na zaawansowanych rozwiązaniach technologicznych, mający na celu usprawnienie usług finansowych. Obejmuje obszar zaciągania kredytów, zarządzania finansami, operacji walutowych oraz płatności online poprzez wykorzystanie mobilnych platform.

Growth hacking – dynamiczny proces koncentrujący się na zwiększaniu skali biznesu poprzez nowatorskie i nietradycyjne metody. W odróżnieniu od tradycyjnych form marketingu, Growth Hacking wykorzystuje niekonwencjonalne środki, takie jak media społecznościowe, treści wiralowe czy blogi, by przyciągnąć i angażować klientów. Jest to strategia opierająca się na odkrywaniu nowych kanałów pozyskiwania klientów, a nie tylko na reklamie czy działaniach PR.

IPO (Initial Public Offering) – inicjalna oferta publiczna, czyli pierwsza sprzedaż akcji spółki na giełdzie.

KPI (Key Performance Indicators) – kluczowe wskaźniki wydajności, które pomagają mierzyć osiągnięcia firmy. Stanowią miarę skuteczności w realizacji celów biznesowych, korzystając zarówno z wskaźników finansowych, jak i niefinansowych. KPI umożliwiają ocenę sukcesu organizacji, zarówno na poziomie ogólnym, jak i w procesach działowych, takich jak sprzedaż, marketing, HR czy wsparcie.

Landing page – czyli Strona Docelowa, to zazwyczaj  jedno-podstronicowy serwis internetowy często wykorzystywany do sprzedaży produktu, gromadzenia adresów e-mail (szczególnie przed wprowadzeniem produktu na rynek) oraz analizowania zachowań użytkowników. Dzięki swojej prostocie, stanowi cenny narzędzie do badania reakcji i interakcji użytkowników.

MeetUp – nieformalne spotkania startupowców.

MVP (Minimum Viable Product) – fundamentalna i podstawowa iteracja produktu lub usługi, posiadająca minimalne funkcje, umożliwiająca przyciągnięcie pierwszych użytkowników oraz zbieranie wartościowych opinii od klientów. Jest to produkt w stadium rozwoju, niepełna wersja, jednak gotowa do wejścia na rynek. MVP prezentuje podstawowe cechy przyszłego produktu, demonstrując jego wartość dla potencjalnych klientów oraz umożliwiając pomiar ich zainteresowania. Wprowadzenie MVP na rynek ma na celu przetestowanie produktu, często okazuje się skuteczniejsze niż niekończące się doskonalenie, przynosząc dodatkowo potencjalny przychód.

Model biznesowy – strategiczny plan firmy mający na celu osiągnięcie zysku. Definiuje on, jakie produkty lub usługi firma zamierza oferować, identyfikuje rynek docelowy oraz prognozuje przyszłe wydatki. Modele biznesowe są kluczowymi elementami zarówno dla startujących, jak i istniejących firm. Służą do przyciągania inwestorów oraz motywowania personelu i zarządu. Dla utrzymujących się przedsiębiorstw, regularna aktualizacja modeli biznesowych jest nieodzowna, aby być gotowym na przyszłe trendy i wyzwania.

Business Model Canvas – graficzna forma modelu biznesowego, zawierająca kluczowe elementy strategiczne. Składający się z 9 bloków, jest wszechstronnym przeglądem założeń biznesowych. Te elementy obejmują propozycję wartości, segmentację klientów, kanały dystrybucji, relacje z klientami, strumienie przychodów, kluczowe zasoby, kluczowe czynności, kluczowych partnerów oraz strukturę kosztów.

Pitch/pitchowanie – krótka, przekonująca prezentacja werbalna pomysłu biznesowego, zazwyczaj przedstawiana inwestorom. Skupia się na konkretności, przyciągając uwagę i opisując problem, rozwiązanie, produkt oraz zespół. Wyróżnia się jako istotna umiejętność w zdobywaniu wsparcia finansowego lub klientów. Przedstawienie swojego pomysłu na biznes w ograniczonym czasie – od kilkudziesięciu sekund do kilku minut – główny cel to pozyskanie nowych klientów, inwestorów lub partnerów biznesowych.

Elevator pitch – krótsza, zwięźlejsza wersja pitcha, stworzona w celu zainteresowania rozmówcy naszym pomysłem, na przykład podczas nieformalnej rozmowy po konferencji. Termin wywodzi się z Hollywood i odnosi się do scenarzystów, którzy starali się przekazać swoje pomysły producentom w krótkich chwilach spotkań w windach.

Pivot –  istotna zmiana w strategii lub produkcie, podyktowana niepowodzeniem lub niespodziewanymi odkryciami, mająca na celu zwiększenie szans na sukces poprzez lepsze dopasowanie do rynku. Przykłady to przekształcenie YouTube z platformy randkowej w serwis wideo oraz transformacja Instagrama z gry na smartfony w oddzielną platformę społecznościową.

SaaS (Software as a Service) – czyli Oprogramowanie jako Usługa, to nowoczesny model dostarczania oprogramowania. W ramach tego podejścia, oprogramowanie jest hostowane na zewnętrznych serwerach usługodawcy i udostępniane klientom za pośrednictwem przeglądarki internetowej. Dzięki temu modelowi, oprogramowanie jest centralnie przechowywane w chmurze i licencjonowane na zasadzie subskrypcji. To pozwala użytkownikom łączyć się i korzystać z produktu z dowolnego miejsca, gdzie jest dostęp do Internetu.

Skalowanie  – to proces dynamicznego wzrostu przychodów startupu bez proporcjonalnego wzrostu kosztów, często poprzez ekspansję na nowe rynki lub segmenty klientów. W kontekście inwestorów, skalowalność to ważny czynnik, który decyduje o atrakcyjności startupu. Biznes jest uważany za skalowalny, jeśli można go rozwijać masowo bez znaczącego dodatkowego wysiłku.

Spray and pray – taktyka marketingowa lub model inwestycyjny, który polega na szerokim rozprzestrzenianiu informacji w nadziei, że dotrze ona do odpowiednich odbiorców lub firm. To podejście może być stosowane zarówno w promocji startupów, jak i w inwestowaniu. W obszarze marketingu, spray and pray oznacza docieranie do dużej liczby potencjalnych klientów w nadziei na zainteresowanie odpowiednimi podmiotami. W kontekście inwestowania, technika ta polega na zainwestowaniu w wiele różnych przedsięwzięć, licząc na sukces jednego lub kilku z nich.

Spin off – nowa firma, powstała poprzez oddzielenie się lub wydzielenie z istniejącej jednostki macierzystej (zwanej „spółką matką”). W wyniku spin-offu, nowa firma uzyskuje niezależność i własną tożsamość, co pozwala skupić się na swoich celach i rozwoju, oddzielnie od pierwotnej jednostki macierzystej.

Unicorn – „jednorożec” to startup, którego wycena przekroczyła miliard dolarów. Twórcą terminu jest Aileen Lee, która wybierając to mityczne zwierzę podkreśliła statystyczną rzadkość tak udanych przedsięwzięć.

Decacorn – startup, którego wycena przekroczyła 10 miliardów dolarów

Niedługo zapraszamy do lektury drugiej części naszego słownika, w której omówimy kluczowe terminy mające na celu jeszcze głębsze zrozumienie języka wykorzystywanego przez inwestorów. Dzięki temu zdobędziesz niezbędne narzędzia do skutecznej komunikacji i osiągnięcia sukcesu w dynamicznym świecie startupów. Oczekuj więcej przydatnych informacji, które pozwolą Ci stanąć na równi z doświadczonymi graczami na tym polu.

Jeżeli jesteś zainteresowany pogłębianiem wiedzy o startupach i chcesz dowiedzieć się więcej o kluczowych aspektach ich rozwoju, serdecznie zapraszamy do odwiedzenia naszej zakładki Książki. Znajdziesz tam bezpłatne publikacje, które pomogą Ci poszerzyć horyzonty i zainspirować do dalszych działań.

Autorka: Karolina Cyrbes
Redakcja: Wojciech Wodo

Artykuł Startupowy Język: Rozszyfruj Slang Przedsiębiorców pochodzi z serwisu SHARE-E.

Drzewo Decyzyjne: klucz do uproszczenia procesu decyzyjnego

Drzewo decyzyjne to struktura składająca się z korzenia, węzłów, krawędzi oraz liści. Korzeń reprezentuje główne zagadnienie problemowe, a gałęzie
i liście stanowią odpowiednio możliwe warianty i konkretne rozwiązania. Takie wizualne przedstawienie problemu ułatwia analizę sytuacji decyzyjnej, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z dużą liczbą wariantów lub ryzykownymi decyzjami.

Rysunek 1: Przykładowe Drzewo Decyzyjne – Źródło: https://towardsdatascience.com/https-medium-com-lorrli-classification-and-regression-analysis-with-decision-trees-c43cdbc5805

Drzewo Wariantów: połączenie drzew decyzyjnych dla całościowego rozwiązania

Drzewo wariantów, z kolei, łączy kilka drzew decyzyjnych w jednym schemacie, co pozwala na wybór najlepszej kombinacji rozwiązań z różnych aspektów problemu. Tworzymy w ten sposób jedno połączone rozwiązanie (wariant) problemu całościowego.

Rysunek 2 – Przykład drzewa wariantów w kontekście problemu komunikacji miejskiej. Źródło: opracowanie własne

Jak wykorzystać drzewo wariantów w praktyce?

Przyjrzyjmy się teraz grafice. Załóżmy, że chcemy wprowadzić na rynek innowacyjny produkt, aby polepszyć jakość komunikacji miejskiej w dużym mieście. Musimy przeanalizować kilka wariantów, które mogłyby to ułatwić. Jak rozwiązać główny problem? Może rozwiązaniem będzie nowy bądź lepszy środek transportu. Wpływ może mieć sposób zasilania pojazdu czy jego poziom autonomiczności. Istotne również mogą być także sposób sprzedaży i dystrybucji biletów. Analiza tych aspektów pozwala na identyfikację wielu możliwości poprawy jakości transportu miejskiego. Drzewo wariantów jakie zostało stworzone przedstawia główny problem, jakim jest komunikacja miejska. Wspomniane przed chwilą „podproblemy” stanowią osobne drzewa decyzyjne. Ponadto rodzaj środka transportu oraz jego zasilania również zostały rozbite na dodatkowe gałęzie. W zielonych okienkach wymienione są liście, czyli konkretne warianty rozwiązań, którym trzeba będzie się przyjrzeć. Powstało wiele możliwości rozwiązania problemu głównego – stanowią je wszystkie kombinacje rozwiązań (liści) z poszczególnych „podproblemów”. W Naszym przypadku będzie to 14*4*4*4 = 896 różnych kombinacji rozwiązań (wariantów). Niektóre z nich są nam już znane, a inne z różnych przyczyn trudne bądź wręcz niemożliwe do realizacji. Mając taki obraz sytuacji można zacząć się zastanawiać nad jakimi rozwiązaniami będziemy pracować dalej, a które odrzucić na tym etapie (faza eliminacji rozwiązań). Przy podjęciu takiej decyzji, szczególnie przy tylu opcjach, pomocna może się okazać tablica morfologiczna, która zostanie przedstawiona na tym samym przykładzie w następnym artykule. 

Jeśli pasjonuje Cię tematyka związana z metodami innowacyjnego rozwiązywania problemów, polecamy przeczytanie książki „Innowacje: Systematyczne metody poszukiwania rozwiązań”. Możesz ją pobrać bezpłatnie, znajduje się w zakładce „Książki”

Autor: Wojciech Wodo

Redakcja: Karolina Cyrbes

Artykuł Drzewo Decyzyjne i Drzewo Wariantów: narzędzia do analizy i strukturyzowania naszych pomysłów pochodzi z serwisu SHARE-E.

Zasada ta doskonale sprawdza się także w biznesie. Pivot w biznesie to elastyczna reakcja na potrzeby rynku. Oznacza zmianę strategii firmy bez zmiany jej wizji, która dokonuje się, gdy początkowe założenia nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości.  Pivotowanie jest przejawem elastyczności rynkowej oraz dowodem umiejętności szybkiego reagowania na wszystko, co dzieje się w otoczeniu firmy.

Rysunek. 1:  Pivot, źródło: https://orocz.com/pivot/

Kiedy i Dlaczego stosuje się Pivot?

Pivot jest konieczny, gdy Twoje pierwotne cele nie są osiągane pomimo ciężkiej pracy. Może obejmować różne aspekty firmy, takie jak kanały sprzedaży, grupa docelowa, sposób dystrybucji lub oferta produktów. Pivot to narzędzie, które pozwala dostosować się do rzeczywistości i reagować na zmieniające się potrzeby.

Pivot służy nie tylko do wyciągania firm z mniejszych lub większych tarapatów. Doskonale sprawdza się również wtedy, kiedy chcesz wypłynąć na szersze niż dotychczas wody, na przykład rozszerzając lub zmieniając grupę docelową. Dokładnie tak jak w przypadku Snapchata, który okazał się użyteczny nie jak początkowo zakładano dla studentów, a dla nastolatków.

Pivot u znanych marek

Pivot to zauważalna, istotna zmiana w modelu biznesu. Co łączy takie marki jak: Youtube, Twitter, IBM, Slack czy Netflix? Każda z nich ma za sobą mniej lub bardziej zaskakujący pivot.

Załóżmy, że po fazie testów i sprawdzeniu potrzeb potencjalnych klientów rozpoczynasz sprzedaż. Okazuje się, że nic nie idzie po twojej myśli, a użytkownicy skupiają się na zupełnie odmiennych funkcjach, niż zaplanowano. Na podstawie przeanalizowanych danych, zachowań użytkowników i ich opinii możesz ruszyć na nowo do przodu, dokonując istotnej zmiany swoich uprzednich założeń co do produktu, czyli pivot. Jeżeli chcesz, aby twoja firma przynosiła zyski, musisz zmieniać kierunek działań za każdym razem, kiedy pierwotne założenia nie zgadzają się z zastaną rzeczywistością.

Wiesz, że YouTube zaczynał jako portal randkowy, Twitter był serwisem z podcastami, a Slack grą o nazwie Glitch. Netflix oferował najpierw wypożyczanie płyt DVD za pośrednictwem poczty, a IBM przeszedł od produkcji drukarek, przez wytwarzanie komputerów, aż do działalności konsultingowej.

Wszystkie wymienione firmy zareagowały i zmieniły wielokrotnie kierunek działania. Dokonały pivotu
i dziś znamy je z zupełnie innej oferty sprzedażowej.

Ryzyko i Wartość Pivotu

Należy jednak pamiętać o tym, że Pivot to często radykalna zmiana kierunku działania, która pociąga za sobą ryzyko niepowodzenia. Jeśli modyfikacje zostaną wprowadzone bez wcześniejszego zebrania wiarygodnych informacji z rynku lub innych sprawdzonych źródeł, wówczas pivot zakończy się klęską. Firma będzie przypominać koszykarza, który kręcąc się w kółko, nagle rzuca piłkę na oślep, nie patrząc zupełnie, komu ją podaje. Rzuca dla samego rzucania. Taki pivot w biznesie to wdrażanie zmiany dla samej zmiany, co kończy się zazwyczaj niepowodzeniem.

Ważne jest, aby pivotowanie nie opierało się na domysłach czy opiniach kilku osób. Musimy wiedzieć co konkretnie ma przynieść dokonywana zmiana np. zwiększenie przychodów, skuteczniejszą komunikację
z klientami, lepsze przystosowanie produktu lub usługi do rynku. Firmy, które dobrze działają, to te posiadające umiejętność dostosowywania się
i obserwacji zachowań klientów.

Wsłuchuj się uważnie w głos swoich klientów. Weź pod uwagę, że pozornie nieistotne drobiazgi mogą mieć decydujące znaczenie.

Podsumowanie

Pivot to nie tylko termin związany z koszykówką; to istotna koncepcja w biznesie. Reagowanie na zmieniające się potrzeby rynku i umiejętność dostosowania strategii firmy może przynieść sukces. Przykłady znanych marek pokazują, że pivotowanie może prowadzić do znaczących sukcesów, ale wymaga ostrożności i przemyślanych decyzji.

Jeśli pasjonuje Cię tematyka związana z zakładaniem własnej firmy lub rozwojem startupu, polecamy przeczytanie książki „Przedsiębiorczość Akademicka: Narzędzia i Techniki Planowania Start-upu”. Możesz ją pobrać bezpłatnie, znajduje się w zakładce „Książki”

Autorzy:

Wojciech Wodo, Karolina Cyrbes

Artykuł Pivot, czyli nagły zwrot w biznesie pochodzi z serwisu SHARE-E.